بهبود برآورد میزان آلودگی هوای شهر تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی فارسی

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 گروه سیستم‌های اطلاعات مکانی، دانشکده مهندسی نقشه برداری و اطلاعات مکانی، پردیس دانشکده فنی،دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه برنامه ریزی حمل و نقل، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

4 گروه آلاینده‌های محیط زیست، پژوهشکده علوم محیطی،دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

5 دانشکده اقتصاد ،دانشگاه کارلسروهه آلمان، کارلسروهه، آلمان

6 شرکت خدمات و نرم افزار زیست محیطی GmbH، وین، اتریش

7 گروه سیستم‌های اطلاعات مکانی، دانشکده مهندسی نقشه‎‌برداری و اطلاعات مکانی، پردیس دانشکده فنی،دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

بسیاری از کلان‌شهرهای ایران به ویژه تهران با مشکل آلودگی هوا مواجه هستند که بخش عمده این آلودگی، ناشی از آلاینده PM2.5 می‌باشد لذا مدلسازی آلودگی هوا امری ضروری برای مدیریت محیط زیست می‌باشد. در این تحقیق از اطلاعات روزانه ماه‌های مختلف سال 1395 توسط حسگرهای سنجش آلودگی هوا مربوط به شرکت کنترل کیفیت شهرداری تهران و سازمان حفاظت محیط زیست برای مدلسازی آلودگی هوا استفاده شده است. ابتدا روش‌های مختلف درونیابی زمین آمار نظیرکریجینگ و غیرزمین آمار مانند فاصله معکوس وزندار، k نزدیکترین همسایه ،چندجمله‌ای محلی و سراسری جت برآورد میزان آلاینده PM2.5 در نقاطی که مستقیما میزان این آلودگی سنجش نشده استفاده شده است و نتایج با استفاده از روش ارزیابی متقاطع و شاخص خطای میانگین کمترین مربعات مقایسه شده‌اند. از بین روش‌های فوق کریجینگ بهترین نتیجه را در بر داشته است. سپس با استفاده از روش‌های بهینه سازی ژنتیک و ازدحام ذرات، فواصل خوشه بندی روش کریجینگ به دو صورت فواصل منظم و نامنظم بهینه‌سازی شده است که خطای فواصل منظم کمتر بوده است. سپس برای تست مدل پیشنهادی، این مدل برای تمامی ماه‌های مختلف سال پیاده سازی شده است که دقت در تمامی ماه‌ها به طور میانگین 64% نسبت به روش کریجینگ معمولی بهبود یافته است. در نتیجه در این تحقیق بهترین روش درونیابی برای مدلسازی آلودگی هوا ارائه شده است. از این روش می‌توان به عنوان روشی مکمل در مواقعی که خلاء اطلاعات منابع آلودگی هوا وجود دارد برای تخمین میزان کیفیت هوا استفاده نمود.

کلیدواژه‌ها